6 Şapka Düşünce Promptu

Zor kararları 6 farklı perspektiften analiz eden De Bono tekniği. AI'a tek seferde iyimser, karamsar ve yaratıcı bakış açısı yaptır.

Analiz·Orta

6 Şapka Düşünce Promptu

OrtaYönetici
Edward de Bono'nun "6 Düşünce Şapkası" çerçevesini kullanarak şu konuyu analiz et:

Konu/Karar: [KARAR]
Bağlam: [BAĞLAM]

Her şapka için ayrı bölüm oluştur:

🟡 SARI ŞAPKA — İyimser Bakış
Bu kararın tüm potansiyel faydalarını, fırsatlarını ve olumlu senaryolarını listele.
"En iyi ihtimalle ne olabilir?"

⚫ SİYAH ŞAPKA — Eleştirel Bakış  
Riskleri, tehlikeleri, dezavantajları ve başarısızlık senaryolarını listele.
"En kötü ihtimalle ne olabilir?"

⚪ BEYAZ ŞAPKA — Veri ve Gerçekler
Bilinen gerçekler, veriler, istatistikler. Tahmin yapma.
"Elimizde ne bilgi var, ne eksik?"

🔴 KIRMIZI ŞAPKA — Duygusal Sezgi
Sezgisel tepkiler, duygusal kaygılar, içgüdüsel hisler.
"Bu karar insanlara ne hissettirir?"

🟢 YEŞİL ŞAPKA — Yaratıcı Alternatifler
Hiç düşünülmemiş alternatifler, yaratıcı çözümler, hibrit yaklaşımlar.
"Başka ne olabilir?"

🔵 MAVİ ŞAPKA — Sentez ve Karar
Tüm şapkaları değerlendir. Net bir öneri sun. Karar matrisini oluştur:
- Önerilen aksiyon
- Hangi risklere karşı önlem alınmalı
- İlk adım ne olmalı
- "Bunu yapmasaydık ne olurdu?" sorusunun cevabı

Her şapka bölümü minimum 3 madde içersin. Kısa, özlü, karar odaklı yaz.
Değişkenler
{KARAR}Analiz edilecek karar veya konuörn: Şirketin remote-first modele geçmesi
{BAĞLAM}Kararın arka planı, şirket büyüklüğü, sektör, zaman baskısı gibi detaylarörn: 150 kişilik teknoloji şirketi, İstanbul'da 2 ofis, kira maliyetleri yüksek
Model Skorları
Claude Opus 4
9/10
GPT-5
9/10
Gemini 3 Pro
8/10
Sık Yapılan Hatalar
  • 01Bağlam vermeden kararı sormak — model genel cevaplar verir
  • 02Sadece Sarı ve Siyah şapkaya odaklanmak — Yeşil Şapka genelde en değerli çıktıyı verir
  • 03Mavi Şapka sentezini atlamak — sentez olmadan analiz havada kalır

Bu Prompt Ne İşe Yarar?

Zor bir karar mı var masada? İnsanlar genellikle tek bir perspektiften bakar: ya tamamen iyimser ya tamamen karamsar. Edward de Bono'nun 6 Şapka tekniği bunu kırıyor — AI'ı sırayla 6 farklı karakter gibi düşünmeye zorluyor.

Özellikle ekip tartışmalarında tıkanan konularda bu prompt'un çıktısını toplantıya getirmek oyun değiştirici. Herkes aynı veriyle başlıyor, tartışma kişiselleşmiyor.

Nasıl Kullanılır?

  1. [KARAR] alanına net bir karar ifadesi yazın — "yapmalı mı yapmamalı mı" formatı en iyi çalışıyor
  2. [BAĞLAM] alanına mümkün olduğunca çok detay verin — şirket büyüklüğü, sektör, zaman kısıtı
  3. Çıktıyı ekiple paylaşın: her kişi bir şapkayı sahiplensin
  4. Mavi Şapka sentezini karar toplantısının başlangıç noktası yapın

Örnek Çıktı

Karar: Şirketin remote-first modele geçmesi

🟢 Yeşil Şapka — Yaratıcı Alternatifler (özet):

  • Hibrit 3+2 model: 3 gün remote, 2 gün ofis — geçiş şoku azalır
  • Ofis alanını coworking üyeliğine çevir — maliyet %60 düşer, esneklik artar
  • 6 aylık pilot: Tek departmanla dene, veri topla, sonra genişlet
  • "İç dijital göçebe" programı: Yılda 2 ay farklı şehirden çalışma hakkı — retention artırıcı

Yeşil Şapka genelde masada olmayan seçenekleri ortaya çıkarıyor. İnsanlar A veya B derken, AI C, D ve E'yi de sunuyor.

İpuçları

  • Stratejik kararlar dışında kişisel kararlar için de çalışıyor (kariyer değişikliği, taşınma, yatırım)
  • Çıktıyı aldıktan sonra "Kırmızı Şapka'yı derinleştir — bu karardan en çok kim rahatsız olur?" gibi follow-up soruları ile drill-down yapılabilir
  • Farklı modellerde çalıştırıp Yeşil Şapka çıktılarını birleştirmek yaratıcı alternatiflerin sayısını 3 katına çıkarıyor